Belangrijkste resultaten Trends in Export 2010

Wat zijn de verwachtingen van Nederlandse exporteurs voor 2010? Zien zij na het economisch zware jaar 2009 een herstel van de export? Zo ja, welke markten groeien en welke nog niet? Welke maatregelen treffen exporteurs om hun exportprestaties in 2010 verder te verbeteren? Het onderzoek Trends in Export 2010, een initiatief van Fenedex en Atradius, geeft antwoord op deze en andere vragen.

Exporteurs verwachten 8% exportomzet

Voor 2010 gaan Nederlandse ondernemers uit van een gemiddelde groei van de groei in 2010 exportomzet van ruim 8% ten opzichte van 2009. Let wel: dit is een groei ten opzichte van het economische slechte jaar 2009, waarin 44% procent van de ondernemers aangaf een daling van hun exportomzet te hebben gezien en wel met gemiddeld 4% in vergelijking met 2008. De verwachting voor 2010 is weliswaar een stuk optimistischer dan de verwachting die men had voor 2009 (-0,16%) en 2008 (+4%), echter nog niet op het niveau van de jaren daarvoor. Deze ontwikkeling is in lijn met de cijfers van het CBS die in januari 2010 een stijging van de uitvoer noteerde van 10,7% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, maar ook aantekende dat de export niet terug is op het niveau van 2008. Sinds de start van dit onderzoek in 1998 hebben nog nooit zoveel exporteurs aangegeven een exportdaling te hebben meegemaakt. Veruit de meest genoemde reden voor deze daling is de economische recessie (86% van de respondenten zegt dat) gevolgd door daling van de omzet op de belangrijkste exportmarkten (65%). Toch zegt ook nog 31% van de respondenten een stijging van hun exportomzet te hebben gerealiseerd.

Exporteurs in de metaalbranche het zwaarst geraakt door de crisis

De respondenten in de metaalbranche geven aan in 2009 de sterkste omzetdaling te hebben moeten incasseren (-13%), gevolgd door de machine-industrie (-6%). De vooruitzichten voor 2010 zijn veel positiever: in de metaalbranche verwacht men 5,3% exportomzetgroei te realiseren en in de machine-industrie 6,6%. Binnen de chemie en farmacie en elektronica en elektrotechniek wordt ruim 10% omzetgroei verwacht. De land– en tuinbouw en visserij verwacht ruim 9%. Exporteursvertrouwen voor 2010 op 6,1 De positieve groeiverwachting wordt echter wel getemperd door een zeer voorzichtig exporteursvertrouwen. Sinds vorig jaar vragen we de exporteurs naar hun vertrouwen in het wereldwijde economische klimaat, en deze uit te drukken in een schaal van 1 op 10, waarbij 1 het minste vertrouwen aangeeft en 10 het meeste. Vorig jaar lag dit ‘exporteursvertrouwen’ op een magere 5,6. Dit jaar geven de exporteurs een krappe voldoende van 6,1.

Meeste exporteurs voorzien omzetstijging in Duitsland

De belangrijkste exportbestemmingen binnen de Europese Unie (EU) blijven traditiegetrouw Duitsland, België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Exporteurs verwachten voor 2010 het snelst te profiteren van het herstel in deze traditionele markten dicht bij huis. Van alle EU-landen verwachten de meeste respondenten (58%) van het economische herstel in Duitsland te profiteren. EU-markten waarop de meeste exporteurs een dalende exportomzet verwachten zijn het Verenigd Koninkrijk (17%), gevolgd door Griekenland (15%).

Exportgroei in 3 van de 4 BRIC-landen

Buiten de EU is er dit jaar een forse toename te zien van het aantal exporteurs naar Zwitserland en Noorwegen. De meerderheid van de exporteurs (63%) verwacht in 2010 exportomzetstijging te behalen in China, gevolgd door Rusland (59% van de respondenten) en Brazilië (58%). Deze 3 BRIC-landen bieden dit jaar kennelijk goede perspectieven. Minder omzet verwacht men te behalen in Iran (17%), Japan (13%) en de Verenigde Staten (12%).

Rusland blijft in trek als nieuwe afzetmarkt

Het aantal exporteurs dat zegt in 2010 van plan te zijn een nieuwe markt te betreden is met 34% van de respondenten aan de lage kant vergeleken met voorgaande jaren. In de vorige Trends in Export onderzoeken schommelde dit percentage normaliter tussen de 40% en 50%. Het lijkt er op dat exporteurs dit jaar voor verdieping in plaats van forse uitbreiding van markten kiezen. Een opvallend hoog percentage (51%) zegt hierin nog geen duidelijk besluit te hebben genomen. De top 3 van nieuwe exportbestemmingen die men in 2010 verwacht te betreden zijn Brazilië, Rusland en Denemarken. Rusland staat al sinds 2004 in de top 5 van nieuwe exportbestemmingen, Brazilië kwam er in 2007 in voor. Een opvallende nieuwe exportmarkt dichter bij huis is Denemarken.

Goed product en goede lokale partner de randvoorwaarde voor Nederlandse export

Een goed product en het hebben van een goede lokale partner blijven voor veel van de exporteurs de belangrijkste randvoorwaarden voor de Nederlandse export. In 2008 vonden de respondenten het hebben van voldoende financieringsfaciliteiten het minst (!) van belang. Vorig jaar en dit jaar is dat niet het geval, maar gezien de huidige economische situatie en publieke discussie over dit onderwerp zou je verwachten dat deze randvoorwaarde hoger zou scoren. Voor slechts 8% van de respondenten is dit de belangrijkste randvoorwaarde voor de Nederlandse export.

Helft van totale productie in 2010 in Nederland

Voor 2010 verwacht men dat gemiddeld 41% van de totale productie in Nederland plaatsvindt. Dat is consistent met vorig jaar toen dit 42% was. De andere 59% van de Nederlandse productie wordt verspreid over de wereld, hoewel de focus – net als voorgaande jaren - op China blijft, gevolgd door Duitsland.

Kostenbeheersing prioriteit: geen verdere personeelbesparingen

Bijna driekwart (72%) van de exporteurs heeft in 2009 wijzigingen in zijn export beleid aangebracht als gevolg van de economische crisis. 28% zegt niets veranderd te hebben. Kostenbeheersing is een eerste logische stap (38% van de exporteurs doet dit) en 32% zegt strikter om te gaan met het debiteurenbeleid. De meerderheid van de respondenten die hun beleid hebben aangepast (60%) verwacht hier pas in 2010 de vruchten van te gaan plukken. Als exporteurs gevraagd wordt wat hun nieuwe strategie is om de export te stimuleren is veruit het meest gegeven antwoord om meer sales - en marketinginspanningen te doen en nieuwe producten of diensten te ontwikkelen. Opvallend is dat slechts 1% van de ondernemers verwacht om personeel te ontslaan, terwijl 18% juist aangeeft te gaan investeren in het aannemen van nieuw personeel. Vorig jaar zei nog 34% specifiek te gaan besparen op personeel. Het ontwikkelen van een duurzame/MVO strategie is slechts voor 10% van de respondenten een belangrijk onderwerp in 2010.

Exporteurs strikter met betalingscondities

Ook is gevraagd hoe exporteurs omgaan met betalingsrisico. Het risicobewustzijn op dat gebied is behoorlijk toegenomen. Waar in voorgaande jaren tegen de 20% van de exporteurs aangaf het betalingsrisico niet af te dekken, zegt nu nog maar 12% dit niet te doen. Vooruitbetaling (60%), Letter of Credit (39%) en een kredietverzekering (40%) zijn de meest genoemde middelen.

 

Download het volledige rapport hier.